Οπωροκηπευτικά
Υπό την επίδραση της κλιματικής αλλαγής, η γενετική βελτίωση των οπωροκηπευτικών ειδών στοχεύει στην αξιολόγηση και ανάπτυξη νέων ποικιλιών που χαρακτηρίζονται από αυξημένη ανθεκτικότητα σε ένα φάσμα περιβαλλοντικών παραγόντων, συμπεριλαμβανομένων των ακραίων θερμοκρασιών, της ξηρασίας και των αυξημένων πιέσεων παρασίτων και ασθενειών. Ο πειραματισμός στοχεύει στην αξιοποίηση της υπάρχουσας γενετικής ποικιλότητας τόσο σε ετήσιες αλλά και πολυετείς καλλιέργειες οπωροκηπευτικών, που περιλαμβάνουν λαχανικά, οπωροφόρα δέντρα, καθώς και φαρμακευτικά-αρωματικά φυτά, με σκοπό τη βελτίωση βασικών φαινοτυπικών, αγρονομικών και ποιοτικών χαρακτηριστικών. Οι μεθοδολογίες της έρευνάς μας ενσωματώνουν πρακτικές κλασικής βελτίωσης συνεπικούρουμενων από τεχνολογίες αιχμής γενετικής και γονιδιωματικής. Συνδυάζοντας την εφαρμοσμένη έρευνα με τις προηγμένες τεχνολογίες, στοχεύουμε να επιταχύνουμε την ανάπτυξη ανθεκτικών οπωροκηπευτικών καλλιεργειών στις κλιματικές προκλήσεις, που ανταποκρίνονται στις εξελισσόμενες απαιτήσεις του Αγροδιατροφικού τομέα.
- Αξιολόγηση, διατήρηση και βελτίωση ελληνικών ποικιλιών που είναι εγγεγραμμένες στον Εθνικό Κατάλογο Ποικιλιών Φυτών,
- Παραγωγή θρεπτικότερων(ενισχυμένων σε αντιοξειδωτικά, βιταμίνες) και πιο γευστικών φρούτων και λαχανικών,
- Γενετική βελτίωση της αντοχής των φυτών σε αβιοτικούς παράγοντες,
- Εμβολιασμένα λαχανικά: η επίδραση του εμβολιασμού στην ποιότητα και στην αντοχή,
- Βιοποικιλότητα και γενετική παραλλακτικότητα: γενετικός εμπλουτισμός των σύγχρονων ποικιλιών μέσω μεταφοράς γονιδίων από τοπικές ποικιλίες και/ή άγρια συγγενή είδη,
- Φαινοτυπικός χαρακτηρισμός για την επιλογή των υπέρτερων γενοτύπων με σκοπό τη δημιουργία νέων ποικιλιών,
- Προσέγγιση “Βελτίωση του ολοβιώματος”: χρήση ευεργετικών μικροοργανισμών που προάγουν την ανάπτυξη φρούτων και λαχανικών, καθώς και την αντοχή τους σε αβιοτικούς παράγοντες.
Φαρμακευτικά & Αρωματικά φυτά (ΦΑΦ)
Σε ένα μεταβαλλόμενο περιβάλλον όπου η ζήτηση για φυσικά προϊόντα υψηλής προστιθέμενης αξίας αυξάνεται, η έρευνά μας επικεντρώνεται στη γενετική βελτίωση και αξιολόγηση εμβληματικών Φαρμακευτικών και Αρωματικών Φυτών (ΦΑΦ). Στόχος είναι η ανάδειξη και η ανάπτυξη νέων γενοτύπων με βελτιωμένα χαρακτηριστικά ανώτερα ως προς το φυτοχημικό δυναμικό τους, αλλά και σταθεροποιημένων ώστε να ανταποκρίνονται στις αυστηρές απαιτήσεις της σύγχρονης βιομηχανίας (φαρμακευτική, κοσμετολογία, τρόφιμα). Η έρευνά μας εκτείνεται από τη μελέτη της βιοσύνθεσης δευτερογενών μεταβολιτών in planta και σε ετερόλογα συστήματα παραγωγής (ζύμες, βακτήρια) έως την αξιοποίηση της εγχώριας βιοποικιλότητας, συνδυάζοντας κλασικές μεθόδους βελτίωσης με τεχνολογίες αιχμής, όπως η γονιδιωματική, η μεταβολομική ανάλυση και η βιοτεχνολογία. Μέσω της ολοκληρωμένης μελέτης της αλληλεπίδρασης γενοτύπου, περιβάλλοντος και καλλιεργητικών πρακτικών, επιδιώκουμε τη δημιουργία σταθερών και παραγωγικών ελληνικών ποικιλιών Αρωματικών φαρμακευτικών φυτών.
- Αξιοποίηση βιοποικιλότητας και γενετικού Υλικού: Χαρακτηρισμός και διατήρηση ελληνικών ειδών, καθώς και αξιολόγηση αυτών ως πολυλειτουργικές καλλιέργειες.
- Γενετική βελτίωση και προ-βελτιωτική αξιολόγηση: Επιλογή και δημιουργία ανώτερων γενοτύπων σε εμβληματικά είδη ΦΑΦ με στόχο την υψηλή απόδοση και τη σταθερότητα των ποιοτικών χαρακτηριστικών.
- Προσαρμογή σε συστήματα χαμηλών εισροών: Στρατηγικές βελτίωσης για την επίτευξη υψηλών αποδόσεων υπό συνθήκες κλιματικής πίεσης και περιορισμένων εισροών.
- Φυτοχημική χαρτογράφηση και μεταβολομική: Προσδιορισμός του χημικού αποτυπώματος αυτοφυών και καλλιεργούμενων ειδών για την αναγνώριση βιοενεργών ενώσεων (αιθέρια έλαια, πολυφαινολικές ενώσεις, σαπωνίνες, τερπένια).
- Βιοσύνθεση δευτερογενών μεταβολιτών: Μελέτη των μονοπατιών παραγωγής εξειδικευμένων μεταβολιτών και η επίδραση αβιοτικών παραγόντων (π.χ. φάσμα φωτισμού LED, υδατικές καταπονήσεις) στη συσσώρευσή τους.
- Βιοτεχνολογία και εναλλακτικά συστήματα καλλιέργειας: Ανάπτυξη πρωτοκόλλων και στρατηγικών παραγωγής φυτικής βιομάζας για την αειφόρο παραγωγή σπάνιων μεταβολιτών υψηλής αξίας.
| Δρ Απόστολος Καλύβας | akalivas@elgo.gr |
| Δρ Ιφιγένεια Μελλίδου | imellidou@elgo.gr |
| Δρ Χρήστος Μπαζάκος | cbazakos@elgo.gr |
| Δρ Αλίκη Ξανθοπούλου | axanthopoulou@elgo.gr |
| Δρ Ευστάθιος Ρουμελιώτης | stathisroumel@elgo.gr |
| Δρ Ειρήνη Σάρρου | esarrou@elgo.gr |
| Δρ Πασχαλίνα Χατζοπούλου | pchatzopoulou@elgo.gr |